23.06.2020

Tu rodziła się Solidarność

Jeszcze wiosną 1980 roku nic w Polsce nie zapowiadało gwałtownych i masowych protestów społecznych. Tymczasem w lipcu wybuchły strajki, które pod koniec sierpnia doprowadziły do przełomu powstanie niezależnych od władz komunistycznych związków zawodowych.

14 sierpnia w Stoczni Gdańskiej im. Lenina rozpoczął się strajk, którego bezpośrednim efektem było powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Wokół związku zaczął kształtować się wielomilionowy ruch społeczny, będący ważnym elementem przyspieszającym upadek reżimu komunistycznego w Polsce. Pamiętajmy jednak, że strajki pracownicze zaczęły się w różnych miejscach Polski już miesiąc wcześniej.

W lipcu 1980 roku miał miejsce strajk w Państwowych Zakładach Lotniczych w Świdniku na Lubelszczyźnie. Jego bezpośrednią przyczyną była ogłoszona 1 lipca podwyżka cen żywności i złe warunki pracy. Podobnie na Dolnym Śląsku, gdzie w tym samym miesiącu strajk ogłosiły m.in. kopalnie Zagłębia Miedziowego, a także Zakłady Elektrotechniki Motoryzacyjnej „Polmo” w Dusznikach-Zdroju.

W sierpniowych strajkach 1980 roku wzięły udział załogi kilkuset dolnośląskich zakładów pracy, popierając 21 gdańskich postulatów. W latach 1980–1981 na Dolnym Śląsku ukształtowały się dwa historyczne regiony „Solidarności”: Region Dolny Śląsk i Region Jeleniogórski, które istniejące do dziś.

O tych pamiętnych wydarzeniach opowiada przygotowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej-KŚZpNP we Wrocławiu wystawa zatytułowana „Tu rodziła się Solidarność”. Jej tematyka koncentruje się na masowych strajkach, które miały miejsce latem 1980 roku. Przypomina pierwsze miasta i zakłady w regionie objęte falą strajków, pokazując ich znaczenie dla powstającego związku zawodowego i ruchu „Solidarności”.

Wystawa składa się z 3 części: ogólnopolskiej, regionalnej (2 moduły) i lokalnej (3 moduły). Na moduł składają się 3 plansze. Segment dolnośląski tworzą dwa moduł regionalne: (1) Dolny Śląsk, Wrocław i ówczesne województwo wrocławskie, (2) dawne województwo legnickie, wałbrzyskie i jeleniogórskie. Na moduły lokalne składają się trzy plansze poświęcone strajkom: (1) w Dusznikach-Zdroju, (2) w Oleśnicy i (3) w Polkowicach.

Wystawa będzie prezentowana w Dusznikach-Zdroju (Park Zdrojowy, 1–19 lipca 2020 r.), w Polkowicach (Rynek, 21 lipca – 12 sierpnia), we Wrocławiu (plac przed Dworcem Głównym PKP przy ul. J. Piłsudskiego, 14–25 sierpnia).

Otwarcie wystawy w Dusznikach-Zdroju będzie miało miejsce w środę 1 lipca 2020 r. o godzinie 12:00.